ΑΡΘΡΑ

CAROUSEL

Κυριακή, 30 Μαρτίου 2014

ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ


ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
Του Πρωτ. Γεωργίου Σούλου
Τιμάμε σήμερα Κυριακή Δ΄ των Νηστειών την ιερή και πανσέβαστο μνήμη, ενός κορυφαίου σοφού ασκητού, ο οποίος γενόμενος «μιμητής Χριστού», την ανθρώπινη γνώση, που απέκτησε, από τον ανώτερο κύκλο μορφώσεως που σπούδασε, την μεταποίησε σε αγιοπνευματική σοφία, η οποία τον ανέβασε στις υψηλές κορυφές της αγιότητας και της πατερικής γραμματολογίας.
Αναφερόμαστε στην φωτεινή θαυματουργική προσωπικότητα του Οσίου Πατρός ημών Ιωάννου του Σιναΐτου, που δια της χαριτόβρυτης σοφίας και της θεόπνευστης οντολογικής εμπειρίας του «Όντος Θεού», συμβάλλει, στην πνευματική ανύψωση του ανθρώπου, δια του θεόπνευστου έργου «Κλίμαξ» που συνέγραψε ο Όσιος με δεσπόζον θέμα τις αρετές, τις οποίες αναπτύσσει κλιμακωτά, σύμφωνα με τον τίτλο, που φέρει το θεόπνευστο ιερό κείμενο, που άφησε ως παρακαταθήκη στην Εκκλησία του Χριστού.
Το ιερό τούτο κείμενο της «Κλίμακος» αναδεικνύει και αποδεικνύει, ότι η άσκηση όταν γίνεται με την Χάρη και για την χάρι του Θεού, μεταποιεί την ανθρώπινη υπαρξιακή οντότητα, την ζωογονεί και  μεταμορφώνει τον άνθρωπο σε πρόσωπο, καθιστώντας το ικανό και άξιο να επανασυνδεθεί η διακοπείσα σχέση του με τον Θεό και να επανενωθεῖ μαζί Του.
Το αυθεντικό πνεύμα και νόημα της ασκητικότητας, δια την αντίληψη του εκκλησιαστικού φρονήματος είναι, όπως γράφει ο σήμερον τιμώμενος όσιος πατήρ Ιωάννης της Κλίμακος η  «μίμησις Χριστού», που επιτυγχάνεται με την άσκηση και την προσευχή, με τις οποίες αποκτάται η εν Χριστώ τελειότης.
Επειδή η τελειότης δεν είναι έργο ανθρώπινο και δεν μπορεί να αποκτηθεί μόνον από τις προσπάθειες του ανθρώπου και επειδή είναι δωρεά του Αγίου Πνεύματος, γι’ αυτό η άσκηση από μόνη της, δεν σώζει, αλλά είναι το απαραίτητο μέσο ή εργαλείο,  που χρησιμοποιείται εν αγίω Πνεύματι, για την απόκτηση  της Θείας Χάριτος. Η εν αγίω Πνεύματι ψυχοσωματική άσκηση οδηγεί τον άνθρωπο, στην μυστηριακή ζωή, η οποία τον βοηθά να ενωθεί με τον Θεό, ενώ η άνευ του αγίου Πνεύματος άσκηση και σωματική κόπωση, του προσφέρουν οτιδήποτε άλλο, εκτός από την σωτηρία της ψυχής του, δηλαδή τη θέωση.
Ο άνθρωπος της μετανεοτερικής εποχής ζει, εγκλωβισμένος σε ιδεολογήματα ρεύματα και στοχευμένες  θεωρίες, οι οποίες απομακρύνουν τον χριστιανό, από τα καθήκοντά του, που είναι η άσκηση και η προσευχή.
Γι' αυτό και η Εκκλησία εύστοχα προβάλλει και αναδεικνύει τα κατορθώματα των Αγίων Της και τους πνευματικούς αγώνες, που έχουν κάνει, διότι τα πρότυπα αυτά παιδαγωγούν την ελεύθερη βούληση των ανθρώπων και τους καθοδηγούν, στην αυτοσυνειδησία της ιδιαίτερης κλίσης και πρόσκλησης, που έχει ο καθένας μας.
Απτό παράδειγμα είναι σήμερον τιμώμενος άγιος Ιωάννης της Κλίμακος, πώς συμβουλεύει κάποιους, όταν του έθεσαν το εξής ερώτημα:
«Πώς μπορούμε εμείς πού ζούμε με συζύγους και είμαστε περικυκλωμένοι με τόσες κοινωνικές υποχρεώσεις να ακολουθήσουμε την μοναχική ζωή»; Και τους απάντησε: «Όσα καλά μπορείτε, να τα κάνετε, κανέναν να μην περιγελάσετε, κανέναν να μην κλέψετε, σε κανέναν να μην ειπήτε ψέματα, κανέναν να μη περιφρονήσετε, κανένα να μην μισήσετε. Να μη παραλείπετε τον εκκλησιασμό, να δείχνετε συμπόνια στους πτωχούς, κανέναν να μη σκανδαλίσετε. Εάν ζήτε έτσι, «ου μακράν έστε της βασιλείας των ουρανών» κατέληξε στη συμβουλή του ο όσιος πατήρ.
Από το παραπάνω απόσπασμα του ιερού κειμένου, αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης τη σοφία και την σωφροσύνη του αγίου συγγραφέα της Κλίμακος. Δεν συστήνει τα ίδια καθήκοντα στους ανθρώπους του κοσμικού μόχθου και τα ίδια στους αφιερωμένους στην μοναχική ζωή. Γι’ αυτό με αίσθημα ευθύνης λέμε ότι χρειάζεται μεγάλη προσοχή, σε ποιους καταθέτουμε την ψυχή μας. Σε ποιους εμπιστευόμαστε να χειρουργήσουν τον εγκέφαλο της πνευματικής μας ύπαρξη, ποιοι κατευθύνουν το είναι της ψυχής μας, στην βασιλεία του Θεού
Ιδού το πρότυπο που πρέπει να αναζητάμε, για να μας καθοδηγήσει, για την επιστροφή μας στην αγκάλη του Ουράνιου Πατρός. Ιδού και η ευστοχία της αλάνθαστης Εκκλησίας μας, να προβάλει τον ιερό συγγραφέα της Κλίμακος, Ιωάννη τον Σιναΐτη, εν τω μέσω της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής και να προτείνει στους πιστούς της, να μελετούν το ιερό κείμενο της κλίμακας.
Μελετώντας κανείς το ιερό βιβλίο της «Κλίμακος», νοιώθει πράγματι, σαν να ανεβαίνει μία σκάλα. Νοιώθει πραγματικά την ψυχή του να αγάλλεται και να χαίρει, από τα διδάγματα που αποκομίζει, μέσα από τη σοφία του ιερού θεόπνευστου συγγραφέα.
Καταθέτω σε τούτη την μυσταγωγική σύναξη, ακόμα ένα μικρό απόσπασμα, από το ιερό κείμενο της Κλίμακος, για να διαπιστώσουμε όλοι μαζί, πώς ο άγιος Ιωάννης αντιλαμβάνεται και πώς διδάσκει το περιεχόμενο της προσευχής, στον εικοστό Λόγο του, κατά λέξη:
·         «Προσευχή ἐστι κατά μεν την αυτής ποιότητα συνουσία και ένωσις ανθρώπου και Θεού». Δηλαδή, η Προσευχή, ως προς την ποιότητά της, είναι συνουσία και ένωσις του ανθρώπου με τον Θεόν. Η έκφραση «συνουσία και ένωση του ανθρώπου με τον Θεόν», που χρησιμοποιεί ο Όσιος πατήρ, μην σας σκανδαλίζει, αφ’ ενός γιατί ο άγιος Ιωάννης δεν έχει καμιά σχέση με τον ευσεβισμό και την ευσεβοφάνεια, δεν θα ήταν άγιος άλλωστε, και αφ’ ετέρου η έκφραση επαναλαμβάνω, ότι «η προσευχή, ως προς την ποιότητά της, είναι συνουσία και ένωσις του ανθρώπου με τον Θεόν», δηλώνει ότι δια της προσεχής, επιτυγχάνεται η οντολογική κοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό, πραγματώνεται, δηλαδή η όντως θεοκοινωνία ή αλλιώς επιτυγχάνεται η μέθεξη του θείου. Ο Θεὸς βέβαια είναι αμέθεκτος, ακοινώνητος, αναφὴς ως προς την άκτιστη φύσι Του, πλην όμως, είναι μεθεκτός, κοινωνητός, απτός ως προς τις άκτιστες ενέργειές Του, ως προς την άκτιστη χάρι και δόξα Του.

·         Η Προσευχή, λέγει,  ως προς την ενέργειά της, είναι σύστασις και διατήρησις του κόσμου, συμφιλίωσις με τον Θεόν, μητέρα και θυγατέρα συγχρόνως των δακρύων, καθώς επίσης, είναι η συγχώρησις των αμαρτημάτων, η γέφυρα που σώζει από τους πειρασμούς, είναι ακόμη το τοίχος που μας προστατεύει από τις θλίψεις, η  συντριβή των πολέμων, είναι έργο των Αγγέλλων, τροφή όλων των ασωμάτων, η μελλοντική ευφροσύνη, η εργασία που δεν τελειώνει, η πηγή των αρετών, η πρόξενος των χαρισμάτων, η αφανής πρόοδος, η τροφή της ψυχής, ο φωτισμός του νου, ο πέλεκυς που κτυπά την απόγνωσή, η απόδειξις της ελπίδος, η διάλυσις της λύπης, ο πλούτος των μοναχών, ο θησαυρός των ησυχαστών, η μείωσις του θυμού, ο καθρέπτης της πνευματικής προόδου, η φανέρωσις των μέτρων, η δήλωσις της πνευματικής καταστάσεως, η αποκάλυψις των μελλοντικών πραγμάτων, το σημάδι της πνευματικής δόξης που έχει κανείς. Ας εγερθούμε και ας ακούσουμε, προτείνει ο ιερός πεφωτισμένος συγγραφέας της Κλίμακος, την ιερή αυτήν βασίλισσα των αρετών να φωνάζει με υψωμένη την φωνή και να μας λέγει: «Δύετε προς με πάντες οι κοπιῶντες και πεφορτισμένοι, κἀγὼ αναπαύσω υμάς».

Αγαπητοί μου!
Η θεραπεία της ψυχής και η σωτηρία του ανθρώπου, είναι ο μοναδικός  σκοπός της ορθοδόξου πνευματικότητος και επιτυγχάνεται, αφ’ ενός  με τα ιερά μυστήρια της Εκκλησίας και αφ’ ετέρου την ασκητική ζωή με «προσευχή και νηστεία» και τούτο, είναι εμφανές την τρέχουσα περίοδο  της Μεγάλης Σαρακοστής, εις την οποία καλούμαστε να εντείνουμε τις πνευματικές μας προσπάθειες, δια την αλληλοεκπλήρωση και τον   συνδυασμό  μυστηρίων και ασκήσεως, με πρωτοκορυφαία την προσευχή και κατόπιν με νηστεία και όλες τις αρετές, που ορίζει η Εκκλησία, ώστε να ενεργοποιηθεί και να επιτευχθεί ο σκοπός της ζωής μας. Ο σκοπός αυτός είναι η ένωσή μας με τον Θεό, η οποία γίνεται δια της συμμετοχής μας,  στα ιερά μυστήρια της Εκκλησίας, ιδιαίτερα δε στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, στο οποίο πρέπει να συμμετέχουμε ενεργά σε κάθε Λειτουργική σύναξη.

Με τις πρεσβείες του Οσίου Πατρός Ιωάννου του Σιναΐτου και της Κλίμακος, ου την μνήμη ευλαβώς επιτελούμε και πάντων των αγίων, προσευχόμαστε, υπέρ πάντων υμών, όπως στο στάδιο των αρετών, να στεφθούμε νικητές και τροπαιοφόροι στο αγώνισμα των αρετών, και δη της προσευχής και της νηστείας, που χρειάζεται τούτο το γένος της μετανεοτερικής ελληνικής κοινωνίας.